Species Composition and Association Characteristics of Vascular Plants in Jiangsu Nanjing Yangtze River Xinjizhou National Wetland Park

  • WANG Dandan , 1 ,
  • WANG Yanmei 1 ,
  • WANG Dan 1 ,
  • XIE Zhixiang 2 ,
  • ZHANG Jun 3 ,
  • LI Quanwen 3 ,
  • CAO Peipei 4 ,
  • CHEN Bin , 1, *
Expand

Received date: 2022-12-01

  Revised date: 2023-03-04

  Online published: 2024-01-04

Copyright

Copyright © 2024 Wetland Science. All rights reserved.

Abstract

In the spring and summer of 2021, vegetation surveys were conducted to assess the vascular plant species composition and association characteristics in Jiangsu Nanjing Yangtze River Xinjizhou National Wetland Park. Using the line transect and quadrat methods, vascular plant species composition, floral composition and community diversity were investigated in typical habitats of the park, including small rivers, ponds and lakes in the islands, Yangtze River floodplain, swamp forests, herbaceous marshes, meadows, old fields and terrestrial forests. The results showed that there were a total of 437 vascular species belonging to 296 genera of 105 families, including 55 invasive species and 8 state-protected ones. Five families including Gramineae, Asteraceae, Cyperaceae, Fabaceae and Rosaceae had above or equal 20 species records. Nearly three quarters of the genera only had one-species record. Herbaceous plants, woody plants, lianas and bamboos respectively accounted for 76.66%, 21.74%, 1.14% and 0.46% of the species pool. Mesophytes, hygrophytes and hydrophytes respectively accounted for 57.44%, 31.58% and 10.98% of the pool. Cosmopolitan type was the major floral component at the family level, whereas temperate and tropical areal types were the major components at the genus level. In spring, there were 18 major association types, among which Vicia sativa+Carex sp.+Phragmites australis association had the highest species abundance and the most diverse habitat types, and Rorippa globose+Geranium carolinianum and Geranium carolinianum+Leonurus artemisia associations had the highest species diversity indices. In summer, there were 23 major association types, among which Echinochloa sp.+Phragmites australis+Setaria viridis association had the highest species abundance, and together with Taxodium distichum forest and Setaria viridis+Cynodon dactylon+Conyza canadensis association they had the highest species diversity indices. In conclusion, Xinjizhou Wetland Park had a high level of vascular plant species diversity and a diverse floral composition, however with a considerable number of invasive species. The park was also rich in plant community types, which differed remarkably between spring and summer seasons.

Cite this article

WANG Dandan , WANG Yanmei , WANG Dan , XIE Zhixiang , ZHANG Jun , LI Quanwen , CAO Peipei , CHEN Bin . Species Composition and Association Characteristics of Vascular Plants in Jiangsu Nanjing Yangtze River Xinjizhou National Wetland Park[J]. Wetland Science, 2024 , 22(1) : 106 -119 . DOI: 10.13248/j.cnki.wetlandsci.2024.01.012

作为湿地生态系统中的初级生产者,植物在物质循环和能量流动方面发挥着重要功能[1-2],植物的分布和多样性特征对维持湿地生态系统功能和稳定性具有重要作用[3]。长江中下游地区分布着众多河流、湖泊和洲滩[4],拥有丰富的动植物资源[5]。但是,在城镇化建设、工农业生产、水利工程建设和洪涝灾害等因素的作用下,长江中下游地区的湿地不断萎缩,环境质量持续下降,湿地的生态功能逐渐弱化[6-7]
新济洲群岛位于南京湿地生物多样性保护的敏感区,拥有丰富的湿地类型,生物多样性高,洲滩面积大[8-9]。由于人类活动的强烈干扰,新济洲群岛上的湿地曾经明显退化[10]。长江江水的冲刷、侵蚀和洪涝灾害对新济洲群岛上的湿地生态系统的稳定性具有负面影响[11-12]。为了系统性保护新济洲群岛,2010年,建立了江苏南京长江新济洲国家湿地公园,这是一座独具特色的江河洲滩型国家湿地公园[13]
本研究对江苏南京长江新济洲国家湿地公园中的维管植物开展了系统调查,研究该湿地公园中维管植物的物种组成、区系、主要群丛类型和多样性,旨在为新济洲国家湿地公园的植物多样性保护积累基础资料和提供参考依据。

1 材料与方法

1.1 研究区

江苏南京长江新济洲国家湿地公园(31°47′5″N至31°53′24″N,118°29′15″E至118°33′54″E)位于江苏省南京市江宁区、长江江苏段的最上游,总面积为2 683.48 hm2,包括新济洲、新生洲、再生洲、子母洲和子汇洲5座岛和周边的长江水域(图1)。该湿地公园内的湿地面积为1 319.1 hm2。南京市的气候属于亚热带季风气候,年平均气温为16 ℃,年降水量为1 200 mm,日照充足,全年无霜期长[14]。在该湿地公园中,除了新济洲岛以外,当长江水位上涨时,其他4座岛都有局部被淹没。
1 江苏南京长江新济洲国家湿地公园的位置和植物调查样线分布图

The map of location of Jiangsu Nanjing Yangtze River Xinjizhou National Wetland Park and distribution of plant survey sample lines

1.2 方 法

于2021年3月23日至28日(春季)和8月26日至31日(夏季),采用样线法和样方法,在研究区开展野外植物调查。
根据历史资料和前期实地调查资料,首先,将江苏南京长江新济洲国家湿地公园划分为湿地和非湿地;然后,将湿地划分为岛内河渠、岛内库塘、洪泛江滩、草本沼泽和森林沼泽,将非湿地划分为林地、草地和撂荒地。
参照文献[15]中的规定,设计了11条植物调查样线(见图1)。沿着植物调查样线,分别设置了规格为20 m×20 m的乔木样方、规格为5 m×5 m灌木样方和规格为1 m×1 m草本植物(含水生植物)样方。对于植株高度大于2 m的草本植物群落,其样方规格为2 m×2 m。
春季调查时,在岛内河渠、岛内库塘、洪泛江滩、草本沼泽、草地和撂荒地中,各设置了15个、10个、32个、51个、33个和20个草本植物样方。在森林沼泽和林地中分别设置了6个和4个乔木样方;在每个乔木样方内,沿对角线设置2个灌木样方;在每个灌木样方中,随机设置了5个草本植物样方。
夏季调查时,在岛内河渠、岛内库塘、洪泛江滩、草本沼泽、草地和撂荒地中,各设置19个、28个、28个、60个、37个和31个草本植物样方;森林沼泽和林地中的样方设置与春季调查时相同。
在样方调查现场,记录样方内所有植物的物种名称、样方的海拔、坡向和坡位、土壤类型、水深、植物总盖度等信息。分别利用胸径尺、激光测高仪和皮尺,测量乔木的胸径、树高和冠幅,记录测量数据;记录灌木样方中的植株数量、高度和冠幅;记录草本植物样方中的植物数量、植株高度和植物盖度。
依据《中国植物志》[16]和《江苏植物志》[17],划分植物物种的种类和生态类型。依据《中国植被》[18],划分植物物种的生活型。依据文献[19]、文献[20]和文献[21],划分植物科和属的区系分布类型。依据文献[22],统计外来入侵物种的信息。

1.3 数据分析方法

选择Shannon-Wiener多样性指数、Simpson多样性指数和Pielou均匀度指数,研究维管植物的多样性。
采用双向指示种分析方法,利用R语言的“twinspan”程序包,分析调查数据;根据分析结果,在群丛的水平上,利用物种的相对盖度数据,对维管植物物种进行分组。在分析中,假种(pseudo-species)的切割水平为0、2、5、10和20,最大分组层次为8层,其他参数为程序包的默认值。

2 结果与分析

2.1 维管植物的物种组成

调查期间,在江苏南京长江新济洲国家湿地公园中,共记录8纲44目105科296属437种(含变种)维管植物(表1),包括8科8属11种蕨类植物、7科10属12种裸子植物和90科278属414种被子植物;在被子植物中,有17科66属108种单子叶植物,有73科212属306种双子叶植物。
1 江苏南京长江新济洲湿地公园中的维管植物物种名录

Species list of vascular plants in Jiangsu Nanjing Yangtze River Xinjizhou National Wetland Park

科/物种名称 科/物种名称 科/物种名称
(一)满江红科Azollaceae (十八)番杏科Aizoaceae (二十七)蜡梅科Calycanthaceae
1满江红Azolla pinnata subsp. asiatica 26粟米草Trigastrotheca stricta 58蜡梅Chimonanthus praecox
(二)碗蕨科Dennstaedtiaceae (十九)苋科Amaranthaceae (二十八)桔梗科Campanulaceae
2姬蕨Hypolepis punctata 27牛膝Achyranthes bidentata 59半边莲Lobelia chinensis
(三)木贼科Equisetaceae 28喜旱莲子草Alternanthera philoxeroides (二十九)忍冬科Caprifoliaceae
3木贼Equisetum hyemale 29莲子草Alternanthera sessilis 60日本珊瑚树Viburnum awabuki
4节节草Equisetum ramosissimum 30凹头苋Amaranthus blitum (三十)石竹科Caryophyllaceae
5笔管草Equisetum ramosissimum subsp. debile 31反枝苋Amaranthus retroflexus 61球序卷耳Cerastium glomeratum
(四)海金沙科Lygodiaceae 32刺苋Amaranthus spinosus 62瞿麦Dianthus superbus
6海金沙Lygodium japonicum 33苋Amaranthus tricolor 63漆姑草Sagina japonica
(五)萍科Marsileaceae 34皱果苋Amaranthus viridis 64鹅肠菜Stellaria aquatica
7四叶萍Marsilea quadrifolia 35青葙Celosia argentea 65繁缕Stellaria media
(六)水蕨科Parkeriaceae (二十)漆树科Anacardiaceae (三十一)卫矛科Celastraceae
8粗梗水蕨Ceratopteris pteridoides 36南酸枣Choerospondias axillaris 66金边黄杨Euonymus japonicus var. aureamarginatus
(七)凤尾蕨科Pteridaceae 37火炬树Rhus typhina 67白杜Euonymus maackii
9剑叶凤尾蕨Pteris ensiformis (二十一)夹竹桃科Apocynaceae (三十二)金鱼藻科Ceratophyllaceae
10井栏边草 Pteris multifida 38夹竹桃Nerium indicum 68 金鱼藻Ceratophyllum demersum
(八)槐叶萍科Salviniaceae 39络石Trachelospermum jasminoides (三十三)藜科Chenopodiaceae
11槐叶萍Salvinia natans (二十二)萝藦科Asclepiadaceae 69地肤Bassia scoparia
(九)柏科Cupressaceae 40萝藦Cynanchum rostellatum 70藜Chenopodium album
12龙柏 Juniperus chinensis cv. ‘Kaizuca’ (二十三)小檗科Berberidaceae 71小藜Chenopodium ficifolium
13北美圆柏Juniperus virginiana 41狭叶十大功劳Mahonia fortunei 72土荆芥Dysphania ambrosioides
14侧柏Platycladus orientalis 42南天竹Nandina domestica (三十四)菊科Compositae
(十)苏铁科Cycadaceae (二十四)紫草科Boraginaceae 73下田菊Adenostemma lavenia
15苏铁Cycas revoluta 43附地菜Trigonotis peduncularis 74黄花蒿Artemisia annua
(十一)银杏科Ginkgoaceae (二十五)十字花科Brassicaceae 75艾Artemisia argyi
16银杏Ginkgo biloba 44欧洲油菜Brassica napus 76茵陈蒿Artemisia capillaris
(十二)松科Pinaceae 45荠Capsella bursa-pastoris 77青蒿Artemisia caruifolia
17雪松Cedrus deodara 46碎米荠Cardamine hirsuta 78牡蒿Artemisia japonica
(十三)罗汉松科Podocarpaceae 47水田碎米荠Cardamine lyrata 79蒌蒿Artemisia selengensis
18罗汉松Podocarpus macrophyllus 48圆齿碎米荠Cardamine scutata 80三脉紫菀Aster ageratoides
(十四)红豆杉科Taxaceae 49播娘蒿Descurainia sophia 81马兰Aster indicus
19南方红豆杉Taxus wallichiana var. mairei 50北美独行菜Lepidium virginicum 82钻叶紫菀Aster subulatus
(十五)杉科Taxodiaceae 51诸葛菜Orychophragmus violaceus 83大狼杷草Bidens frondosa
20柳杉Cryptomeria japonica var. sinensis 52萝卜Raphanus sativus 84鬼针草Bidens pilosa
21水杉Metasequoia glyptostroboides 53风花菜Rorippa globosa 85丝毛飞廉Carduus crispus
22落羽杉Taxodium distichum 54蔊菜Rorippa indica 86天名精Carpesium abrotanoides
23池杉Taxodium distichum var. imbricatum 55沼生蔊菜Rorippa palustris 87野菊Chrysanthemum indicum
(十六)爵床科Acanthaceae (二十六)黄杨科Buxaceae 88刺儿菜Cirsium arvense var. integrifolium
24爵床Rostellularia procumbens 56大叶黄杨Buxus megistophylla 89 蓟Cirsium japonicum
(十七)槭树科Aceraceae 57 黄杨Buxus sinica 90金鸡菊Coreopsis basalis
25鸡爪槭Acer palmatum 91秋英Cosmos bipinnatus
(三十四)菊科Compositae (三十九)柿科Ebenaceae (四十五)龙胆科Gentianaceae
92野茼蒿Crassocephalum crepidioides 130柿Diospyros kaki 166荇菜Nymphoides peltata
93鳢肠Eclipta prostrata (四十)杜英科Elaeocarpaceae (四十六)牻牛儿苗科Geraniaceae
94一年蓬Erigeron annuus 131杜英Elaeocarpus decipiens 167野老鹳草Geranium carolinianum
95香丝草Erigeron bonariensis (四十一)杜鹃花科Ericaceae (四十七)小二仙草科Haloragaceae
96小蓬草Erigeron canadensis 132锦绣杜鹃Rhododendron×pulchrum 168穗状狐尾藻Myriophyllum spicatum
97春飞蓬Erigeron philadelphicus (四十二)大戟科Euphorbiaceae 169狐尾藻Myriophyllum verticillatum
98泥胡菜Hemisteptia lyrata 133铁苋菜Acalypha australis (四十八)金缕梅科Hamamelidaceae
99旋覆花Inula japonica 134乳浆大戟Euphorbia esula 170枫香树Liquidambar formosana
100中华苦荬菜Ixeris chinensis 135泽漆Euphorbia helioscopia 171红花檵木Loropetalum chinense var. rubrum
101苦荬菜Ixeris polycephala 136地锦草Euphorbia humifusa (四十九)胡桃科Juglandaceae
102台湾翅果菊Lactuca formosana 137通奶草Euphorbia hypericifolia 172胡桃Juglans regia
103山莴苣Lactuca sibirica 138斑地锦Euphorbia maculata 173枫杨Pterocarya stenoptera
104稻槎菜Lapsanastrum apogonoides 139叶下珠Phyllanthus urinaria (五十)唇形科Labiatae
105鼠麴草Pseudognaphalium affine 140乌桕Triadica sebifera 174筋骨草Ajuga ciliata
106千里光Senecio scandens (四十三)豆科Fabaceae 175风轮菜Clinopodium chinense
107豨莶Sigesbeckia orientalis 141合萌Aeschynomene indica 176活血丹Glechoma longituba
108加拿大一枝黄花Solidago canadensis 142合欢Albizia julibrissin 177夏至草Lagopsis supina
109续断菊Sonchus asper 143紫云英Astragalus sinicus 178宝盖草Lamium amplexicaule
110 苦苣菜Sonchus oleraceus 144豆茶决明Cassia nomame 179野芝麻Lamium barbatum
111蒲公英Taraxacum mongolicum 145大豆Glycine max 180益母草Leonurus japonicus
112苍耳Xanthium strumarium 146野大豆Glycine soja 181薄荷Mentha canadensis
113黄鹌菜Youngia japonica 147鸡眼草Kummerowia striata 182紫苏Perilla frutescens
(三十五)旋花科Convolvulaceae 148扁豆Lablab purpureus 183鼠尾草Salvia japonica
114打碗花Calystegia hederacea 149天蓝苜蓿Medicago lupulina 184荔枝草Salvia plebeia
115旋花Calystegia sepium 150紫苜蓿Medicago sativa 185水苏Stachys japonica
116菟丝子Cuscuta chinensis 151草木犀Melilotus officinalis (五十一)樟科Lauraceae
117毛牵牛Ipomoea biflora 152葛Pueraria montana var. lobata 186樟Cinnamomum camphora
118 牵牛Ipomoea nil 153刺槐Robinia pseudoacacia (五十二)狸藻科Lentibulariaceae
119圆叶牵牛Ipomoea purpurea 154田菁Sesbania cannabina 187黄花狸藻Utricularia aurea
120茑萝Ipomoea quamoclit 155槐Styphnolobium japonicum (五十三)千屈菜科Lythraceae
121三裂叶薯Ipomoea triloba 156龙爪槐Styphnolobium japonicum cv. ‘Pendula’ 188水苋菜Ammannia baccifera
(三十六)山茱萸科Cornaceae 157金枝槐Styphnolobium japonicum cv. ‘Winter Gold’ 189紫薇Lagerstroemia indica
122洒金桃叶珊瑚Aucuba japonica var. variegata 158红车轴草Trifolium pratense 190千屈菜Lythrum salicaria
(三十七)景天科Crassulaceae 159白车轴草Trifolium repens (五十四)木兰科Magnoliaceae
123长药八宝Hylotelephium spectabile 160广布野豌豆Vicia cracca 191杂交鹅掌楸Liriodendron chinense×tulipifera
(三十八)葫芦科Cucurbitaceae 161救荒野豌豆Vicia sativa 192玉兰Magnolia denudata
124盒子草Actinostemma tenerum 162豇豆Vigna unguiculata 193荷花玉兰Magnolia grandiflora
125西瓜Citrullus lanatus 163野豇豆Vigna vexillata 194紫玉兰Magnolia liliflora
126甜瓜Cucumis melo (四十四)壳斗科Fagaceae 195五味子Schisandra chinensis
127南瓜Cucurbita moschata 164麻栎Quercus acutissima (五十五)锦葵科Malvaceae
128栝楼Trichosanthes kirilowii (四十五)龙胆科Gentianaceae 196苘麻Abutilon theophrasti
129马瓟儿Zehneria japonica 165金银莲花Nymphoides indica 197木槿Hibiscus syriacus
(五十五)锦葵科Malvaceae (六十四)罂粟科Papaveraceae (七十二)毛茛科Ranunculaceae
198野西瓜苗Hibiscus trionum 230夏天无Corydalis decumbens 262天葵Semiaquilegia adoxoides
199黄花棯Sida acuta 231紫堇Corydalis edulis 263华东唐松草Thalictrum fortunei
(五十六)楝科Meliaceae 232博落回Macleaya cordata (七十三)蔷薇科Rosaceae
200楝Melia azedarach 233虞美人Papaver rhoeas 264龙芽草Agrimonia pilosa
(五十七)防己科Menispermaceae (六十五)胡麻科Pedaliaceae 265碧桃Amygdalus persica var. persica f. duplex
201金线吊乌龟Stephania cephalantha 234芝麻Sesamum indicum 266蛇莓Duchesnea indica
(五十八)桑科Moraceae (六十六)商陆科Phytolaccaceae 267枇杷Eriobotrya japonica
202楮Broussonetia kazinoki 235垂序商陆Phytolacca americana 268垂丝海棠Malus halliana
203构树Broussonetia papyrifera (六十七)海桐科Pittosporaceae 269海棠花Malus spectabilis
204柘树Cudrania tricuspidata 236海桐Pittosporum tobira 270红叶石楠Photinia × fraseri
205无花果Ficus carica (六十八)车前科Plantaginaceae 271委陵菜Potentilla chinensis
206葎草Humulus scandens 237车前Plantago asiatica 272朝天委陵菜Potentilla supina
207桑Morus alba (六十九)悬铃木科Platanaceae 273东京樱花Prunus×yedoensis
208鸡桑Morus australis 238二球悬铃木Platanus acerifolia 274樱桃李Prunus cerasifera
(五十九)紫茉莉科Nyctaginaceae (七十)蓼科Polygonaceae 275紫叶李Prunus cerasifera cv. ‘Atropurpurea’
209紫茉莉Mirabilis jalapa 239蓼子草Persicaria criopolitana 276山樱花Prunus serrulata
(六十)睡莲科Nymphaeaceae 240水蓼Persicaria hydropiper 277日本晚樱Prunus serrulata var. lannesiana
210莼菜Brasenia schreberi 241蚕茧草Persicaria japonica 278火棘Pyracantha fortuneana
211芡实Euryale ferox 242愉悦蓼Persicaria jucunda 279月季花Rosa chinensis
212莲Nelumbo nucifera 243酸模叶蓼Persicaria lapathifolia 280小果蔷薇Rosa cymosa
213萍蓬草Nuphar pumila 244春蓼Persicaria maculosa 281野蔷薇Rosa multiflora
214睡莲Nymphaea tetragona 245尼泊尔蓼Persicaria nepalensis 282茅莓Rubus parvifolius
(六十一)木犀科Oleaceae 246红蓼Persicaria orientalis 283粉花绣线菊Spiraea japonica
215野迎春Jasminum mesnyi 247杠板归Persicaria perfoliata (七十四)茜草科Rubiaceae
216迎春花Jasminum nudiflorum 248丛枝蓼Persicaria posumbu 284猪殃殃Galium spurium
217茉莉花Jasminum sambac 249何首乌Pleuropterus multiflorus 285栀子Gardenia jasminoides
218金叶女贞Ligustrum×vicaryi 250萹蓄Polygonum aviculare 286鸡矢藤Paederia foetida
219女贞Ligustrum lucidum 251习见蓼Polygonum plebeium 287茜草Rubia cordifolia
220小蜡Ligustrum sinense 252酸模Rumex acetosa (七十五)杨柳科Salicaceae
221木犀Osmanthus fragrans 253齿果酸模Rumex dentatus 288加杨Populus×canadensis
222紫丁香Syringa oblata 254羊蹄Rumex japonicus 289垂柳Salix babylonica
(六十二)柳叶菜科Onagraceae (七十一)马齿苋科Portulacaceae 290旱柳Salix matsudana
223柳叶菜Epilobium hirsutum 255马齿苋Portulaca oleracea (七十六)无患子科Sapindaceae
224长籽柳叶菜Epilobium pyrricholophum (七十二)毛茛科Ranunculaceae 291全缘叶栾树Koelreuteria bipinnata var.
integrifoliola
225假柳叶菜Ludwigia epilobioides 256禺毛茛Ranunculus cantoniensis 292无患子Sapindus saponaria
226黄花水龙Ludwigia peploides subsp.
stipulacea
257茴茴蒜Ranunculus chinensis (七十七)虎耳草科Saxifragaceae
(六十三)酢浆草科Oxalidaceae 258毛茛Ranunculus japonicus 293扯根菜Penthorum chinense
227酢浆草Oxalis corniculata 259石龙芮Ranunculus sceleratus (七十八)玄参科Scrophulariaceae
228红花酢浆草Oxalis corymbosa 260扬子毛茛Ranunculus sieboldii 294石龙尾Limnophila sessiliflora
229紫叶酢浆草Oxalis triangularis cv.
‘Urpurea’
261猫爪草Ranunculus ternatus 295通泉草Mazus pumilus
(七十八)玄参科Scrophulariaceae (八十八)葡萄科Vitaceae (九十四)禾本科Gramineae
296白花泡桐Paulownia fortunei 327乌蔹莓Causonis japonica 363看麦娘Alopecurus aequalis
297阿拉伯婆婆纳Veronica persica 328地锦Parthenocissus tricuspidata 364荩草Arthraxon hispidus
298婆婆纳Veronica polita 329蘡薁Vitis bryoniifolia 365芦竹Arundo donax
299水苦荬Veronica undulata (八十九)泽泻科Alismataceae 366野燕麦Avena fatua
(七十九)茄科Solanaceae 330野慈姑Sagittaria trifolia 367孝顺竹Bambusa multiplex
300辣椒Capsicum annuum (九十)石蒜科Amaryllidaceae 368菵草Beckmannia syzigachne
301曼陀罗Datura stramonium 331葱莲Zephyranthes candida 369雀麦Bromus japonicus
302枸杞Lycium chinense (九十一)天南星科Araceae 370拂子茅Calamagrostis epigeios
303苦蘵Physalis angulata 332菖蒲Acorus calamus 371虎尾草Chloris virgata
304龙葵Solanum nigrum 333石菖蒲Acorus gramineus 372狗牙根Cynodon dactylon
(八十)山茶科Theaceae 334大薸Pistia stratiotes 373马唐Digitaria sanguinalis
305山茶Camellia japonica (九十二)鸭跖草科Commelinaceae 374紫马唐Digitaria violascens
(八十一)椴树科Tiliaceae 335饭包草Commelina benghalensis 375长芒稗Echinochloa caudata
306甜麻Corchorus aestuans 336鸭跖草Commelina communis 376光头稗Echinochloa colona
(八十二)菱科Trapaceae 337吊竹梅Tradescantia zebrina 377稗Echinochloa crus-galli
307细果野菱Trapa incisa (九十三)莎草科Cyperaceae 378无芒稗Echinochloa crus-galli var. mitis
308欧菱Trapa natans 338青绿薹草Carex breviculmis 379牛筋草Eleusine indica
(八十三)榆科Ulmaceae 339中华薹草Carex chinensis 380鹅观草Elymus kamoji
309朴树Celtis sinensis 340灰化薹草Carex cinerascens 381大画眉草Eragrostis cilianensis
310榔榆Ulmus parvifolia 341签草Carex doniana 382知风草Eragrostis ferruginea
(八十四)伞形科Umbelliferae 342马菅Carex idzuroei 383乱草Eragrostis japonica
311积雪草Centella asiatica 343筛草Carex kobomugi 384小画眉草Eragrostis minor
312蛇床Cnidium monnieri 344金丝薹草Carex oshimensis cv. ‘Evergold’ 385画眉草Eragrostis pilosa
313野胡萝卜Daucus carota 345扁穗莎草Cyperus compressus 386假俭草Eremochloa ophiuroides
314天胡荽Hydrocotyle sibthorpioides 346异型莎草Cyperus difformis 387白茅Imperata cylindrica
315南美天胡荽Hydrocotyle verticillata 347高稈莎草Cyperus exaltatus 388假稻Leersia japonica
316水芹Oenanthe javanica 348褐穗莎草Cyperus fuscus 389千金子Leptochloa chinensis
317窃衣Torilis scabra 349头状穗莎草Cyperus glomeratus 390双稃草Leptochloa fusca
(八十五)荨麻科Urticaceae 350风车草Cyperus involucratus 391虮子草Leptochloa panicea
318苎麻Boehmeria nivea 351碎米莎草Cyperus iria 392黑麦草Lolium perenne
319雾水葛Pouzolzia zeylanica 352旋麟莎草Cyperus michelianus 393淡竹叶Lophatherum gracile
320荨麻Urtica fissa 353毛轴莎草Cyperus pilosus 394荻Miscanthus sacchariflorus
(八十六)马鞭草科Verbenaceae 354香附子Cyperus rotundus 395芒Miscanthus sinensis
321臭牡丹Clerodendrum bungei 355水莎草Cyperus serotinus 396求米草Oplismenus undulatifolius
322马鞭草Verbena officinalis 356牛毛毡Eleocharis yokoscensis 397糠稷Panicum bisulcatum
323牡荆Vitex negundo var. cannabifolia 357两歧飘拂草Fimbristylis dichotoma 398铺地黍Panicum repens
(八十七)堇菜科Violaceae 358水虱草Fimbristylis littoralis 399双穗雀稗Paspalum distichum
324如意草Viola arcuata 359双穗飘拂草Fimbristylis subbispicata 400雀稗Paspalum thunbergii
325紫花地丁Viola philippica 360短叶水蜈蚣Kyllinga brevifolia 401狼尾草Pennisetum alopecuroides
326早开堇菜Viola prionantha 361直球穗扁莎Pycreus flavidus var. strictus 402芦苇Phragmites australis
362藨草Schoenoplectus triqueter 403刚竹Phyllostachys sulphurea cv. ‘Viridis’
(九十四)禾本科Gramineae (九十七)灯芯草科Juncaceae (一百零一)棕榈科Palmae
404早熟禾Poa annua 416灯芯草Juncus effusus 428棕竹Rhapis excelsa
405棒头草Polypogon fugax 417笄石菖Juncus prismatocarpus 429棕榈Trachycarpus fortunei
406金色狗尾草Setaria pumila 418野灯芯草Juncus setchuensis (一百零二)雨久花科Pontederiaceae
407狗尾草Setaria viridis (九十八)浮萍科Lemnaceae 430凤眼蓝Eichhornia crassipes
408高粱Sorghum bicolor 419浮萍Lemna minor 431雨久花Monochoria korsakowii
409玉蜀黍Zea mays 420紫萍Spirodela polyrhiza 432鸭舌草Monochoria vaginalis
410菰Zizania latifolia 421芜萍Wolffia arrhiza (一百零三)眼子菜科Potamogetonaceae
(九十五)水鳖科Hydrocharitaceae (九十九)百合科Liliaceae 433菹草Potamogeton crispus
411黑藻Hydrilla verticillata 422韭Allium tuberosum 434眼子菜Potamogeton distinctus
412水鳖Hydrocharis dubia 423金边阔叶山麦冬Liriope muscari cv. ‘Variegata’ (一百零四)黑三棱科Sparganiaceae
413苦草Vallisneria natans 424沿阶草Ophiopogon bodinieri 435黑三棱Sparganium stoloniferum
(九十六)鸢尾科Iridaceae 425麦冬Ophiopogon japonicus (一百零五)香蒲科Typhaceae
414黄菖蒲Iris pseudacorus (一百)茨藻科Najadaceae 436水烛Typha angustifolia
415鸢尾Iris tectorum 426大茨藻Najas marina 437香蒲Typha orientalis
427小茨藻Najas minor
在105科维管植物中,禾本科、菊科、莎草科、豆科和蔷薇科的物种数量都≥20种,其物种数量合计为157种;蓼科(16种)、唇形科(12种)和十字花科(12种)的物种数量都大于10种,其物种数量合计为40种;有53科的物种数量变化在2~9种之间,其物种数量合计为196种;有44科为单种科,其物种数量合计为44种。
在296属维管植物中,莎草属(Cyperus)和蓼属(Persicaria)的物种数量分别为11种和10种,其物种数量合计为21种;有7属的物种数量变化在5~9种之间,其物种数量合计为39种;有68属的物种数量变化在2~4种之间,其物种数量合计为158种;有219属为单种属,其物种数量合计为219种。
在437种维管植物中,有335种草本植物(占总物种数量的76.66%),有95种典型木本植物(占21.74%),还有5种木质藤本(占1.14%)和2种竹类植物(占0.46%);有水生植物48种(占10.98%),有湿生植物138种(占31.58%),有中生植物251种(占57.44%)。335种草本植物包括163种多年生草本植物和172种一年或二年生草本植物。95种木本植物包括52种乔木和43种灌木。48种水生植物包括21种挺水植物、9种浮叶植物、9种漂浮植物和9种沉水植物。
在437种维管植物中,水杉、银杏和红豆杉为国家一级重点保护野生植物,莲、粗梗水蕨、细果野菱、野大豆和莼菜为国家二级重点保护野生植物。但是,在江苏南京长江新济洲国家湿地公园中,粗梗水蕨、细果野菱、野大豆和莼菜为野生植物,而水杉、银杏、红豆杉和莲为人工种植植物。
在江苏南京长江新济洲国家湿地公园中,共发现56种外来入侵植物,包括凤眼蓝、大薸、加拿大一枝黄花、钻叶紫菀和喜旱莲子草等13种恶性入侵物种,垂序商陆、野燕麦、曼陀罗、相思草和皱果苋等18种严重入侵物种,球序卷耳、春飞蓬、斑地锦、通奶草和苘麻等9种局部入侵物种,以及黑麦草、黄花棯、鳢肠、续断菊和鹅肠菜等16种一般入侵物种。

2.2 维管植物的区系特征

江苏南京长江新济洲国家湿地公园中植物的区系组成包含科的10种分布类型和属的13种分布类型(表2)。
2 江苏南京长江新济洲湿地公园中维管植物的区系类型

The areal types of vascular plants in Jiangsu Nanjing Yangtze River Xinjizhou National Wetland Park

分布区类型 科数/科 属数/属 分布区类型 科数/科 属数/属
1 世界广布 45 58 8北温带分布 19 61
2 泛热带分布 30 67 9东亚及北美间断分布 2 15
3热带亚洲及南美间断 3 8 10旧世界温带分布 1 25
4旧世界热带分布 2 12 11温带亚洲分布 3
5热带亚洲至热带大洋洲分布 1 10 14东亚分布 22
6热带亚洲至热带非洲分布 1 6 15中国特有 1 2
7热带亚洲分布 7
在科的区系组成中,世界广布科(45科)占优势,包括4科蕨类植物和41科种子植物;有37科为热带分布科,以泛热带分布科(30科)为主;有22科为温带分布科,以北温带分布科(19科)为主。在属的区系组成中,温带分布属(126属)占优势,以北温带属(61属)为主;热带分布属(110属)次之,以泛热带分布属(67属)为主;有58属为世界广布属。中国特有属仅为银杏属(Ginkgo)和水杉属(Metasequoia)。

2.3 维管植物群丛类型和多样性特征

2.3.1 春季群丛

双向指示种分析结果显示,春季,江苏南京长江新济洲国家湿地公园中主要分布着18种植物群丛(图2)。
2 春季江苏南京长江新济洲国家湿地公园中维管植物的双向指示种分析结果

The result of two-way indicator species analysis of vascular plants in Jiangsu Nanjing Yangtze River Xinjizhou National Wetland Park in spring

表3可知,在18种维管植物群丛中,救荒野豌豆+芦苇+薹草群丛的物种数量(55种)最多,菹草群丛的物种数量(2种)最少,仅有浮萍1种伴生种。
3 春季江苏南京长江新济洲国家湿地公园中维管植物群丛的多样性和生存环境

Diversity and living environment of vascular plant associations in Jiangsu Nanjing Yangtze River Xinjizhou National Wetland Park in spring

群丛名称 物种数
量/种
Simpson
多样性指数
Shannon-Wiener
多样性指数
Pielou
均匀度指数
生存环境
注:表中多样性指数值为(平均值±标准误)。同列数据右上角小写字母完全不同,表示数据间差异显著(n=191,p<0.05)。
1双穗雀稗+芦苇群丛 4 (0.42±0.07)ab (0.68±0.12)bc (0.75±0.07)a 岛内河渠,草本沼泽
2芦苇群丛 16 (0.04±0.01)c (0.08±0.02)d (0.19±0.03)b 岛内河渠,岛内库塘,洪泛江滩,草本沼泽,草地
3芦苇+朝天委陵菜群丛 15 (0.60±0.05)a (1.26±0.11)ab (0.67±0.06)a 洪泛江滩
4风花菜+野老鹳草群丛 17 (0.80±0.04)a (1.83±0.28)ab (0.89±0.04)a 草本沼泽,撂荒地
5蛇床+益母草群丛 37 (0.63±0.03)a (1.33±0.08)ab (0.68±0.03)a 洪泛江滩,草地,撂荒地
6野老鹳草+益母草群丛 32 (0.79±0.06)a (2.00±0.20)a (0.83±0.06)a 洪泛江滩,撂荒地
7救荒野豌豆+齿果酸模+野老鹳草群丛 30 (0.53±0.07)a (1.20±0.16)ab (0.55±0.06)a 草本沼泽,草地,撂荒地
8广布野豌豆+益母草群丛 28 (0.62±0.14)a (1.51±0.39)ab (0.65±0.14)a 洪泛江滩,草本沼泽,草地
9水杉林 21 (0.65±0.02)a (1.37±0.05)ab (0.61±0.03)a 森林沼泽
10救荒野豌豆+芦苇+薹草群丛 55 (0.55±0.03)a (1.23±0.07)ab (0.60±0.03)a 岛内河渠,洪泛江滩,草本沼泽,草地,撂荒地
11加拿大一枝黄花群丛 26 (0.72±0.07)a (1.64±0.22)ab (0.77±0.06)a 草本沼泽,草地
12野老鹳草+狗尾草群丛 24 (0.62±0.07)a (1.39±0.18)ab (0.69±0.06)a 草本沼泽,撂荒地
13狗牙根+葎草+芦苇群丛 15 (0.70±0.06)a (1.50±0.20)ab (0.81±0.02)a 撂荒地
14加杨林 34 (0.69±0.03)a (1.54±0.07)ab (0.64±0.02)a 森林沼泽,林地
15旱柳林 26 (0.53±0.03)ab (1.07±0.05)ab (0.59±0.03)a 林地
16落羽杉林 15 (0.50±0.01)ab (1.04±0.03)ab (0.49±0.02)ab 森林沼泽,林地
17白茅群丛 3 (0.16±0.16)bc (0.23±0.23)cd (0.18±0.04)b 草本沼泽
18菹草群丛 2 (0.17±0.12)bc (0.25±0.16)cd (0.17±0.03)b 岛内河渠
风花菜+野老鹳草群丛的Simpson多样性指数平均值最大,野老鹳草+益母草群丛的次之,芦苇群丛的最小;芦苇+朝天委陵菜群丛至加杨林的Simpson多样性指数平均值都显著偏大,而芦苇群丛、白茅群丛和菹草群丛的都显著偏小(见表3)。
野老鹳草+益母草群丛的Shannon-Wiener多样性指数平均值最大,芦苇群丛的最小;芦苇+朝天委陵菜群丛至落羽杉林的Shannon-Wiener多样性指数平均值都显著偏大,而芦苇群丛、白茅群丛和菹草群丛的都显著偏小(见表3)。
风花菜+野老鹳草群丛的Pielou均匀度指数平均值最大,菹草群丛的最小;双穗雀稗+芦苇群丛、芦苇+朝天委陵菜群丛至旱柳林的Pielou均匀度指数平均值都显著偏大,而芦苇群丛,白茅群丛和菹草群丛的都显著偏小(见表3)。
在14种草本植物群丛中,芦苇群丛和救荒野豌豆+芦苇+薹草群丛的生存环境最为多样,前者在岛内河渠、岛内库塘、洪泛江滩、草本沼泽和草地中都有分布,而后者分布于岛内河渠、洪泛江滩、草本沼泽、草地和撂荒地中;芦苇+朝天委陵菜群丛、狗牙根+葎草+芦苇群丛、白茅群丛和菹草群丛都仅在1种环境中分布。在4种木本植物群丛中,加杨林和落羽杉林的生存环境都为森林沼泽和林地,而水杉林只在森林沼泽中分布,旱柳林只在林地中分布。

2.3.2 夏季群丛

夏季,江苏南京长江新济洲国家湿地公园中主要分布着23种植物群丛(图3)。
3 夏季江苏南京长江新济洲国家湿地公园中维管植物的双向指示种分析结果

The result of two-way indicator species analysis of vascular plants in Jiangsu Nanjing Yangtze River Xinjizhou National Wetland Park in summer

表4可知,在23种维管植物群丛中,稗草+芦苇+狗尾草群丛的物种数量(86种)最多,凤眼蓝群丛的物种数量(5种)最少。
4 夏季江苏南京长江新济洲国家湿地公园中维管植物群丛的多样性和生存环境

Diversity and living environment of vascular plant associations in Jiangsu Nanjing Yangtze River Xinjizhou National Wetland Park in summer

群丛名称 物种数
量/种
Simpson
多样性指数
Shannon-Wiener
多样性指数
Pielou
均匀度指数
生存环境
注:表中多样性指数值为(平均值±标准误)。同列数据右上角小写字母完全不同,表示数据间差异显著(n=250,p<0.05)。
1水杉林 22 (0.68±0.02)b (1.78±0.05)ab (0.66±0.01)ab 森林沼泽
2加杨林 78 (0.70±0.02)ab (1.91±0.07)a (0.67±0.01)ab 森林沼泽,林地
3一年蓬+野大豆群丛 28 (0.67±0.11)b (1.68±0.35)ab (0.70±0.12)ab 草本沼泽,撂荒地
4落羽杉林 37 (0.80±0.01)a (2.16±0.08)a (0.78±0.01)ab 森林沼泽,林地
5千金子群丛 19 (0.65±0.15)b (1.55±0.37)b (0.73±0.15)ab 草本沼泽,草地,撂荒地
6稗草+芦苇+狗尾草群丛 86 (0.80±0.02)a (2.05±0.08)a (0.82±0.02)a 洪泛江滩,草本沼泽,草地,撂荒地
7稗草+芦苇+青葙群丛 41 (0.71±0.05)ab (1.66±0.16)ab (0.78±0.04)ab 岛内河渠,草本沼泽, 撂荒地
8狗尾草+狗牙根+小蓬草群丛 48 (0.74±0.04)a (1.72±0.11)ab (0.80±0.04)a 洪泛江滩,草本沼泽,草地,撂荒地
9狗尾草+稗草群丛 17 (0.66±0.06)b (1.41±0.12)b (0.73±0.06)ab 撂荒地
10薹草+喜旱莲子草群丛 44 (0.60±0.07)b (1.33±0.19)bc (0.71±0.06)ab 洪泛江滩,草本沼泽,草地,撂荒地
11钻叶紫菀+小蓬草群丛 19 (0.57±0.08)b (1.13±0.21)c (0.68±0.09)ab 草本沼泽,草地
12野大豆群丛 11 (0.15±0.11)ef (0.33±0.25)de (0.43±0.05)b 草本沼泽,草地,撂荒地
13旱柳林 15 (0.53±0.06)b (1.11±0.13)c (0.64±0.05)ab 林地
14芦苇+葎草群丛 15 (0.43±0.05)cd (0.76±0.08)d (0.69±0.06)ab 洪泛江滩,草本沼泽,草地
15芦苇群丛 8 (0.05±0.02)f (0.08±0.03)e (0.21±0.01)c 岛内库塘,洪泛江滩,草本沼泽,草地,撂荒地
16黄花狸藻群丛 8 (0.51±0.09)bc (0.95±0.18)cd (0.66±0.08)ab 草本沼泽
17欧菱+槐叶萍群丛 11 (0.39±0.07)d (0.66±0.12)d (0.47±0.03)b 岛内河渠,岛内库塘,草本沼泽
18芦苇+欧菱群丛 9 (0.59±0.03)b (0.99±0.10)c (0.89±0.01)a 岛内河渠,岛内库塘,草本沼泽
19芦苇+浮萍群丛 12 (0.54±0.10)b (1.06±0.27)c (0.79±0.08)ab 岛内河渠,岛内库塘,草本沼泽
20槐叶萍+浮萍群丛 9 (0.50±0.06)bc (0.93±0.13)cd (0.72±0.05)ab 岛内河渠,岛内库塘,草本沼泽
21水鳖+槐叶萍群丛 8 (0.53±0.06)b (0.96±0.11)c (0.76±0.07)ab 岛内河渠,岛内库塘,草本沼泽
22凤眼蓝群丛 5 (0.23±0.09)de (0.35±0.13)de (0.41±0.04)b 岛内库塘
23荇菜+穗状狐尾藻群丛 6 (0.51±0.09)bc (0.86±0.17)cd (0.78±0.07)ab 岛内河渠
落羽杉林和稗草+芦苇+狗尾草群丛的Simpson多样性指数平均值最大,芦苇群丛的最小;落羽杉林、稗草+芦苇+狗尾草群丛和狗尾草+狗牙根+小蓬草群丛的Simpson多样性指数平均值都显著偏大,芦苇群丛、野大豆群丛的都显著偏小(见表4)。
落羽杉林的Shannon-Wiener多样性指数平均值最大,芦苇群丛的最小;落羽杉林、稗草+芦苇+狗尾草群丛和加杨林的Shannon-Wiener多样性指数平均值都显著偏大,芦苇群丛、野大豆群丛和凤眼蓝群丛的都显著偏小(见表4)。
芦苇+欧菱群丛的Pielou均匀度指数平均值最大,芦苇群丛的最小;芦苇+欧菱群丛、稗草+芦苇+狗尾草群丛和狗尾草+狗牙根+小蓬草群丛的Pielou均匀度指数平均值都显著偏大,芦苇群丛、凤眼蓝群丛、野大豆群丛和欧菱+槐叶萍群丛的都显著偏小。
在19种草本植物群丛中,芦苇群丛的生存环境最为多样,其在岛内库塘、洪泛江滩、草本沼泽、草地和撂荒地中都有分布;其次是稗草+芦苇+狗尾草群丛、狗尾草+狗牙根+小蓬草群丛和薹草+喜旱莲子草群丛,在洪泛江滩、草本沼泽、草地和撂荒地中分布;狗尾草+稗草群丛、黄花狸藻群丛、凤眼蓝群丛、荇菜+穗状狐尾藻群丛都仅在1种环境中分布。水杉林、加杨林、落羽杉林和旱柳林的生存环境与春季时相同。

3 讨 论

维管植物的物种多样性及其群落组成与结构对生态系统的结构和功能特性具有重要影响[23]。江苏南京长江新济洲国家湿地公园中的维管植物的科、属和物种数量分别占江苏省维管植物科(235科)、属(1 231属)和物种(3 132种)数量的44.68%、24.05%和13.95%;维管植物科以世界广布和热带分布科为主,属以温带分布属为主,这与江苏省、安徽省、浙江省湿地中维管植物的区系特征[24-26]相同,表明该湿地公园中的维管植物具有从热带向温带过渡的区系特点,符合其所处的北亚热带地域的特征。在该公园中,分布着国家二级重点保护野生植物粗梗水蕨、细果野菱、野大豆和莼菜的天然种群。粗梗水蕨曾广布于中国热带和亚热带地区,但是,由于近年来受到环境污染和外来物种入侵等的负面影响,该物种目前的分布范围与种群数量大幅减少,已濒临灭绝[27-28]
在自然界,植物一般以群落的形式存在。植物群落是某区域内所有植物在相同环境下通过各种相互作用而形成的有机组合,也是天然植物的分类单元。那些层片结构一致,且各层片的优势物种或者共有优势物种相同的植物群落可以被归类为一个群丛。而群丛则是植物群落分类的基本单位[29]。在江苏南京长江新济洲国家湿地公园中,植物群丛类型具有明显的季节变化,这也是长江流域洲滩生态系统的一个普遍特征[30-33]。植物物种间的物候差异和湖泊水位的周期性波动是引起鄱阳湖南矶湿地中植物群落季节变化的主要原因[34]。物候差异作为植物物种间时间生态位分化的一种重要形式,是维持物种共存和多样性的重要机制之一[34-35]。因为丰水季与枯水季交替产生的长江水位周期性波动可以引起环境中水分、温度和土壤等的周期性剧烈变化,进而对植物产生季节性环境筛选作用。而这一作用也是维持生物多样性的另一个重要机制[33]。因此,江苏南京长江新济洲国家湿地公园中植物群丛的季节性变化对维持该湿地公园的物种多样性具有重要作用。
值得注意的是,江苏南京长江新济洲国家湿地公园中维管植物的水分因子生态型以中生植物为主,只有48种水生植物,其中又以挺水植物居多,而漂浮植物、浮叶植物和沉水植物的物种数量都小于10种,这与长江中下游地区的湖北省鄂州长江外滩[36]和洪湖湿地[37]、安徽省升金湖湿地[38]和十八索湿地[39]、江苏省镇江北固山湿地[40]中的维管植物组成情况类似。2015年,在新济洲岛群湿地中,共记录18种沉水植物,而本研究仅记录9种沉水植物,且本研究未记录的9种沉水植物都为对水质要求较高的物种,例如,竹叶眼子菜(Potamogeton malaianus)、小眼子菜(Potamogeton pusillus)和微齿眼子菜(Potamogeton maackianus)等。河流水质状况和水体污染可能成为河流退化的潜在影响因素[41]。水体质量对沉水植物的生长和繁殖具有重要影响[42]。2016年,长江中下游地区暴发了区域性特大洪水,致使江水的透明度短期内大幅度降低[43],而透明度的降低直接导致水体内部的有效光能减弱,这可能会造成大多数沉水植物消亡。该极端水文事件已经被确认是造成湖北省洪湖内沉水植物大范围消失的主要原因[37]
江苏南京长江新济洲国家湿地公园中有56种外来物种,占该湿地公园维管植物总物种数量的12.81%。根据2022年公布的《江苏省外来入侵物种名录(第一批)》[44],在江苏南京长江新济洲国家湿地公园中,分布着4种一级重点管控入侵物种中的3种和15种二级重点管控入侵物种中的11种。这些外来物种,例如,加拿大一枝黄花、反枝苋和小蓬草等,可以通过他感作用直接抑制土著植物的生长[45];或者是通过快速无性繁殖,形成大面积严密覆盖层,例如,凤眼蓝和喜旱莲子草等,侵占土著植物的生态位和生产空间[46];甚至可以通过影响食物网中各级消费者的活动与分布对土著植物产生间接的负面作用[47]。在本研究中,春季,以加拿大一枝黄花单优物种形成的植物群丛已经成为江苏南京长江新济洲国家湿地公园中的主要群丛之一;夏季,以凤眼蓝为单优物种、以钻叶紫菀和小蓬草为共优物种形成的植物群丛也已经成为该湿地公园中的两种主要群丛。与相同环境下以土著物种或者归化物种为优势物种形成的植物群丛相比,这些以外来物种为优势物种的群丛的物种丰度和多样性指数值都偏低。因此,有必要采取措施去除或限制这些外来物种的入侵。此外,在开展湿地生态恢复工程的同时,需要在湿地公园内建立生物监测体系,对水环境和生物进行动态监测,以掌握湿地生态系统的现状。

4 结 论

2021年春季和夏季,江苏南京长江新济洲国家湿地公园中分布着105科 296属 437种维管植物,其中有56种外来物种和8种受保护植物。
该湿地公园中的植物群丛具有明显的季节变化。春季,有18种主要植物群丛,其中,救荒野豌豆+芦苇+薹草群丛的物种数量最多、分布最广,风花菜+野老鹳草群丛和野老鹳草+益母草群丛的多样性指数值较大;夏季,有23种主要植物群丛,其中,稗草+芦苇+狗尾草群丛的物种数量最多,其和落羽杉林、狗尾草+狗牙根+小蓬草群丛的多样性指数值都较大。
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
Outlines

/